Hanna Kersten trouwt met Piet Jans uit Escharen – over burgemeesters en gemeentesecretarissen

Piet Jans 50 jaar getrouwd

Hulde aan het gouden bruidspaar Piet Jans en Hanna Kersten in 1960

Hanna Kersten uit Balgoy en Piet Jans uit Escharen trouwden in 1910. Om precies te zijn op 6 mei 1910 in Balgoy (BS Balgoy, inventarisnummer: 8073).

Om meer te weten te komen over wie er in een bepaalde periode waar gewoond heeft in Balgoy, kan het bevolkingsregister van de gemeente uitkomst bieden. In andere gemeentes kan gebruik gemaakt worden van 10-jaren tafels, een index met periodes van 10 jaren. Het bevolkingsregister van Balgoy heeft geen index. Er is een digitaal bestand beschikbaar met 246 images, die verdeeld zijn over twee periodes, de periode 1860 – 1890 en de periode 1890 – 1923. De administratie stopt in 1923, omdat Balgoy en Keent vanaf 1924 gemeente Overasselt zijn geworden. Het ligt voor de hand om in de periode 1890 – 1923 te gaan zoeken naar het blad met gegevens over Hanna Kersten en Piet Jans, wetende dat ze in mei 1910 getrouwd zijn in Balgoy.

record-image_3QS7-L935-YW52

Bevolkingsregister Balgoy 1910 – 1923, blad 61, Wijk A No. 30

In de laatste kolom staat achter de naam van het hoofd van het gezin, Petrus Johannes Jans, “overgenomen van blad 66 hierachter”. Dit is een verwijzing naar blad 66, de lijst met namen geregistreerd in de periode 1890 – 1910.

record-image_3QSQ-G935-YW17

Bevolkingsregister Balgoy 1890 – 1910, blad 66, Wijk A No. 31

De belangrijkste conclusie die getrokken kan worden als je blad 66 bekijkt, is dat Piet Jans na het huwelijk in 1910 ingetrouwd is bij zijn schoonmoeder Elisabeth de Bruijn. Schoonvader Hendricus Kersten overleed in september 1909 en Elisabeth de Bruijn is initieel ingeschreven als hoofd van het gezin. Als Petrus Johannes Jans op 7 juni 1910 wordt ingeschreven, wordt hij ook hoofd van het gezin. Verder valt op dat het adres in de periode 1910 – 1923 veranderd is van Wijk A No. 31 in No. 30. In de periode 1890 – 1910 is No. 29 doorgestreept en No. 31 geworden.

record-image_3QSQ-G935-YWLD

Bevolkingsregister Balgoy 1860 – 1890, blad 7, Wijk A No. 29

Als we nog verder teruggaan in de tijd (1860 – 1890) dan blijkt dat Hendricus Kersten op zijn beurt is ingetrouwd bij zijn schoonvader Arnoldus de Bruijn. Schoonmoeder Wilhelmina Danen was al overleden in 1873. Hendricus Kersten en Elisabeth de Bruijn trouwen in Balgoy op 28 april 1876 (BS Balgoy, inventarisnummer: 6448). Het adres is dan Wijk A No. 29 (was in die periode eerst No. 28 en later No. 30).

Wat verder opvalt is dat de handschriften in de verschillende periodes anders zijn wat suggereert dat er meerdere gemeentesecretarissen zijn geweest. Dit klopt ook wel volgens een document wat ik ooit op http://www.balgoy.nl heb gelezen en waar ook via wikipedia naar verwezen wordt. Daarin staat dat Johannes de Bruijn vanaf ca. 1851 gemeentesecretaris was, hoewel er geen benoemingsbesluit in de Balgoyse raadsverslagen te vinden is. Hij was de opvolger van Haverkamp die in Nijmegen woonde. Zijn ontslag ging niet zonder slag of stoot. Tevens veroorlooft Johannes de Bruijn zich zijn oudste zoon Wilhelmus, die gedurende de laatste jaren steeds de werkzaamheden ter secretarie heeft waargenomen, voor gemeentesecretaris bij de raadsleden aan te bevelen. Johannes de Bruijn was burgemeester-secretaris te Balgoy, rentmeester (1892), geboren op 05-11-1821 te Keent, overleden op 06-05-1893 te Balgoy op 71-jarige leeftijd. Hij was burgemeester-secretaris van de gemeente Balgoy en Keent van 1856 tot 1886. Hij was een rijke hereboer, die blijkens notariële acten veel land bij kocht. Verder was hij heemraad en rentmeester. Hij was de zoon van Hermanus de Bruijn en Antonetta (Antonia) Toonen. Deze en meer gegevens zijn te vinden in een uitgebreide genealogie van Jacobus de Bruijn. Johannes de Bruijn krijgt in de raadsvergadering van 13 november 1886 met algemene stemmen eervol ontslag als gemeentesecretaris per 1 december 1886.

image256

Wilhelmus Johannes Cornelius de Bruijn, oud-burgemeester-secretaris van de gemeente Balgoy, oud-heemraad van het polderdistrict Rijk van Nijmegen, lid van de derde orde van den H. Franciscus

Per diezelfde datum wordt de heer Wilhelmus Joannes Cornelis de Bruijn (zijn zoon) benoemd tot gemeentesecretaris. De voorzitter (zijn vader) onthoudt zich van de stemming. In de vergadering van 25 november 1886, nog geen twee weken later dus, wordt het ontslag en benoeming van de gemeentesecretaris ingetrokken en opnieuw besloten bij missive van de commissaris van de koning (in die tijd was Willem III koning der Nederlanden (1817 – 1890). Wilhelmus Joannes Cornelius de Bruijn werd geboren op 16-09-1858 te Balgoy en is overleden op 30-04-1931 te Balgoy op 72-jarige leeftijd. Hij was burgemeester-secretaris van Balgoy van 1886 tot 1923; verder was hij hereboer op een mooi bedrijf van ± 40ha. Ook was hij heemraad van het polderdistrict “Rijk van Nijmegen” en nog rentmeester.

De secretarie van de gemeente Balgoij en Keent was tot 1881 gevestigd in het pand van H.M. van Eldonk, op een hoek van de Torenstraat ter hoogte van waar nu de oude toren is. In dit pand was ook een café met een drankwetvergunning gevestigd en dit was er de oorzaak van dat er in 1881, toen een dergelijke combinatie door de drankwet van dat jaar verboden werd, een nieuwe secretarie en raadkamer moest komen. Op 31 juli 1883 besloot de raad daarom tot uitvoering van een plan om een raadkamer en secretarie te bouwen in een gedeelte van het achterhuis van de onderwijzerswoning (Archief secretariaat Balgoy en Keent, inv. nr. 4). Een aantal jaren daarvoor, in de raadsvergaderingen van 21september, 26 oktober en 7 december 1878, was er ook reeds gesproken over het gebruik van een gedeelte van de onderwijzerswoning, vooralsnog echter niet als secretarie en raadkamer, maar als archiefbewaarplaats. Het nieuwe secretariaat werd eind 1884 of begin 1885 in gebruik genomen.

image065

De onderwijzerswoning in Balgoy. Links in het hekwerk was het toegangspoortje naar het gemeentehuis, waarvan de ingang zich onder de vlaggenstok bevond.

Het boeren zit ze in de genen – de familie Jans in Mill, Escharen en Balgoy van 1632 tot heden

Begin vorige eeuw, om precies te zijn op 6 mei 1910, trouwde Petrus Johannes (Piet) Jans uit Escharen met Johanna Arnolda (Hanna) Kersten uit Balgoy. Zij trouwden in op de boerderij aan de Torenstraat in Balgoy van de ouders van Hanna Kersten, Hendrikus Kersten en Elizabeth de Bruijn, die er vanaf 1876 hadden geboerd.
De boerderij van Frans Jans (kleinkind van Piet Jans) en Petra van Uden aan de Torenstraat in Balgoy.
Insert: Piet Jans en Hanna Kersten in 1960 toen ze 50 jaar getrouwd waren.
Vijf generaties “Jans” in Mill

Om te begrijpen hoe Piet Jans in Balgoy terecht kwam, zullen we beginnen bij de oudste stamvader die we gevonden hebben en de stamreeks volgen. Een stamreeks is een genealogisch overzicht van de afstammingslijn tussen een bepaalde voorouder en een nakomeling, vaak in mannelijke lijn. Hiervoor gaan we allereerst naar Mill, Noord-Brabant. Anthonius Nelissen werd daar rond 1632 geboren en trouwde met Johanna Jacobs. We hebben twee zonen van hen kunnen vinden. Een van deze twee kinderen, Joannes Theunissen trouwde met Wendel Kerstens in 1695 en van hen hebben we vier kinderen kunnen vinden. De derde generatie is Willebrordus Jans en Maria Jans van Dijck, getrouwd in 1718 en zij hadden bijna zeker twaalf kinderen. Joannes Wilbers was een van de twaalf en hij trouwde met Maria Jans Diependaal in 1746, nog steeds in Mill en zij kregen acht kinderen. Maria Jans Diependaal was al eerder getrouwd met Johannes van Sambeeck waarmee ze twee kinderen had.

Handtekenening Jan Wilberts (Joannes Wilbers) onder huwelijkscontract

Vanwege dit eerdere huwelijk werd er een huwelijkscontract opgesteld en hierdoor hebben we ook de handtekening van Joannes Wilbers. Maria Jans Diependaal kon blijkbaar niet schrijven en tekende met een “kruis”.
Hun zoon Godefridus Jans werd geboren in 1749 en was de laatste voorvader uit Mill.

Inschrijving van Godefridus in het doopboek van Mill

Godefridus trouwde met Geertruda van Raaij uit Escharen. Dit moet zijn geweest tussen 1790 en 1793, maar hierover is tot nu toe niets te vinden in de DTB registers van Escharen of de regio. Hij trouwde in in de ouderlijke boerderij van Geertruda, waar zij samen woonde met haar moeder die al weduwe was. Dit was op de Lage Heide.

Godefridus Jans verhuisde naar Escharen,
naar de Legeheij (Lage Heide).
Geertruda kreeg samen met Godefridus drie kinderen. De oudste was Johanna, die in een akte die we gevonden hebben staat omschreven als “onwijs”. In de overlijdensakte staat dat ze geboren is in Escharen en dat ze drieënveertig jaar oud is geworden. Dit betekent dat ze waarschijnlijk in 1794 geboren is, maar net als de huwelijksakte van haar ouders is een doopbewijs niet te vinden.
Als tweede werd Henricus geboren in 1796. Hij is een van onze voorvaderen. Hij werd later de wettelijke voogd over Johanna. Tenslotte werd in 1798 Petronella geboren.
In 1799 overleed Geertruda op drieënveertigjarige leeftijd. Zij werd niet in Escharen begraven, maar in het naburige Reek, waarschijnlijk omdat het kerkhof in Escharen onder water stond (door de Beerse overlaat?). Het kan ook zijn dat ze is verdronken (zie onderschrift bij de tekst in het begraafboek van Reek uit 1799).
1799 die 15 Februarii vite munita(=voorzien va ziekenzalving?) obit(=is gestorven) in Eschaare Gertrudis van Roij et ob(is overleden?) inundantiam(=onderwaterzetting?) aquaram(=door water?) hie sepelitur(=begraven) 19 ejsdern?
In 1802 gebeurde er iets belangrijks voor Godefridus. Zijn broer Peter werd ziek en overleed. Op zijn ziekbed maakte Peter een testament, waarin hij Godefridus als enige erfgenaam benoemde. Dit bleek een behoorlijke som geld en onroerende goederen, waaronder een boerderij in Escharen, de Bolt genoemd.

Godefridus verhuisde naar de Bolt. Het bakhuis stamt nog uit
die tijd, maar de boerderij werd in 1917 helemaal herbouwt.
We weten niet precies wanneer Godefridus verhuisde naar de Bolt. We weten wel dat Catrin van den Heuvel Jacobs, zijn schoonmoeder, overleed in 1806 en dat er in de Schepenbank een akte is met een boedelscheiding, waarin de ontroerende goederen van de Lage Heide verdeeld worden. Daarna is hij in ieder geval verhuisd naar de Bolt.
Godefridus had zeker aanzien in Escharen, want hij was Schepen, wat je tegenwoordig raadslid zou noemen en wordt veel genoemd in de Schepenbank van Escharen in die periode. Hij overleed in 1814. Na zijn overlijden erven de kinderen de Bolt. 2/3 voor zoon Henricus, omdat hij ook het erfdeel van zus Johanna beheert en 1/3 voor Petronella.

Overlijdensakte van Godefridus Jans uit de zeer jonge, nog Franse, Burgerlijke Stand van Escharen in 1814.

Henricus, Hendrik was zijn roepnaam, trouwde met Johanna van Beusekom op 18 mei 1823. Op dezelfde dag trouwde ook zijn zus, Petronella, met Gerardus Jans. Allen waren afkomstig uit Escharen en allemaal afkomstig uit boerenfamilies. Ze bleven wonen op de Bolt. Daar werden zeker vijf van de acht kinderen van Hendrik geboren.
Volgens het kadaster heeft Willem van Beusekom, zijn schoonvader, die woonde op een boerderij op Kouwenhuizen, zijn perceel kadastraal sectie G nummer 42 in 1834 in tweeën gesplitst. Op het nieuwe perceel sectie G nummer 163 bouwt Henricus een nieuwe boerderij. Op 13 oktober 1834 wordt de woning “deugdelijk verklaard” en verhuist hij waarschijnlijk snel daarna van de Bolt naar Kouwenhuizen.

Kouwenhuizen lag in het gebied van de voormalige Generaal de Bons-kazerne. Op  de Kadastrale kaart 1811-1832: minuutplan Escharen, Noord Brabant, sectie G, blad 01 (rechtsboven, ) is de locatie aangegeven van de splitsing. In die tijd had het perceel nog nummer 42. Op de kadastrale hulpkaart uit 1834 is te zien waar de nieuwe boerderij van Henricus Jans werd gebouwd.
Op de kadastrale hulpkaart uit 1834 is te lezen dat perceel sectie G oud nummer 42 wordt gesplitst in nummer 162 nog steeds van Willem van Beusekom en nummer 163 van Hendricus Jans.
Op Kouwenhuizen werd in 1838 Joannes Jans geboren, onze volgende voorvader.
Van beroep was Johannes landbouwer. Dat is ook te lezen in een afschrift van de Nationale Militie, wat als huwelijkse bijlage te vinden was bij de huwelijksakte van Johannes en Gijsberta van der Burgt. Hierin staat dat hij in 1857 opgeroepen zou worden, maar een plaatsvervanger werd gesteld, die 5 jaar heeft gediend. Wat we verder weten uit een rapport van de Nationale Militie is dat Johannes in 1856 werd gekeurd en in het keuringsrapport wordt vermeld dat hij een gezonde slanke jongeman is van 1 m 70, een smal gezicht heeft, grijze ogen en een grote neus. Hij werd daarna opgeroepen om dienst te nemen, maar hij is de dag van de opkomst niet verschenen. Er gingen een paar maanden overheen, waarna hij een aanmaning kreeg dat als hij op een bepaalde datum niet zou verschijnen, hij opgehaald zou worden. Hij heeft het toen afgekocht. Je kon in die tijd een beroepsmilitair betalen, die dan de dienstplicht voor jou vervulde. In dit geval was dat een man uit Breda.
Joannes trouwt in 1866 met Gijsberta Hermina van der Burgt uit Escharen, ook weer een boerenfamilie. Hij trouwt in bij zijn schoonmoeder, Sebastiana Poos die weduwe is. Het adres is Kerkenhoek 147.
Escharen, Kerkenhoek 147. Waarschijnlijk is deze foto gemaakt op maandagmiddag want ’s maandags was het wasdag. Achter het Gemeentehuis hangt het wasgoed aan de lijn en in de tuin liggen de lakens ‘op de bleek’ (Foto’s gemaakt door Willie Blom vanuit de kerktoren in 1948, www.estersheem.nl)
Boerderij Hoog Esteren
Op de Kerkenhoek 147 werden twee van de dertien kinderen geboren. Daarna worden er zes kinderen ingeschreven als geboren aan de Hekkens, wijknummer 173. We hebben nog niet kunnen achterhalen waar dat precies is, want in Escharen zijn minstens 5 plekken die de Hekkens heten. De Hekkens kan een aanwijzing zijn dat er vroeger op die plek tol werd geheven. Nummer 9, Johannes Petrus werd geboren op Kerkenhoek 186 in 1879.
Uit het bevolkingsregister van Escharen van 1870 tot 1880 blijkt dat Johannes Jans binnen die periode is verhuisd naar een boerderij die eerst werd bewoond door Hendricus Cuppen. Verder zijn er kadastrale gegevens dat dit een woning betreft ten zuiden van het dorp Escharen op de Bullen, die Hoog Esteren heet.
Hulpkaart Kadaster Escharen 1881,
opgemaakt en deugdelijk
verklaard 30 mei 1880.
Opvallend is dat uit kadastrale gegevens blijkt dat de boerderij in 1880 grondig is aangepast. Een grote schuur werd afgebroken, het woonhuis werd verbouwd en er werd een karnmolen aangebouwd. Dit zou kunnen duiden op de verhuizing. Op 10 juni 1880 wordt kind nummer tien, zoon Petrus Johannes (Piet) Jans, geboren en in de doopakte van de Burgerlijke stand van Escharen staat vermeld dat hij geboren is op Hoogesteren. Ook opvallend is dat in datzelfde jaar de boerderij op de Bolt werd verbouwd en ook daar werd een nieuwe karnmolen gebouwd. Zoon Piet Jans blijft op boerderij Hoog Esteren wonen tot hij in 1910 trouwt en naar Balgoy verhuisd.
Vier generaties “Jans” in Escharen.
Piet Jans en Hanna Kersten kregen in Balgoy elf kinderen, waarvan er zeven volwassen zijn geworden. Het eerste kind Hendrikus Johannes heeft nog geen 4 maanden geleefd. Johanna Maria, die in 1918 werd geboren is nog geen 8 maanden oud geworden en de tweeling die daarna werd geboren zijn 1 en 2 dagen oud geworden. Ze werden pas uitgeschreven in 1920 (toen Antonius Hermanus Gijsbertus, Antoon, werd aangegeven).
Hermina Gijsberta, die Mien werd genoemd en in 1917 werd geboren, is op 24 september 1945 verongelukt in het cafe in Balgoy, door van de keldertrap te vallen toen ze hielp op een bruiloftsfeest.
Trouwboekje van Piet Jans en Hanna Kersten

Na Piet Jans, werd het boerenbedrijf aan de Torenstraat in Balgoy overgenomen door zoon Theodorus Petrus Jans en op dit moment is het bedrijf in handen van diens zoon Frans. Dus na Mill en Escharen boert de familie Jans al weer drie generaties (ruim honderd jaar) in Balgoy.

De familie Jans in Balgoy

Hoewel veel van mijn vrije tijd wordt besteed aan heemkunde en harmonie in Balgoy, blijft er nog wel wat tijd over om samen met Ans, mijn vrouw, genealogisch onderzoek te doen naar onze familie. We hebben een soort van familie-website met gegevens uit het heden en verleden. De toegang is om privacy redenen helaas alleen voor leden.
Nu de generatie voor ons langzaam wegvalt, is het misschien een manier om contact te houden met onze families.

De website werd gemaakt met MyHeritage.com. Dat is een mooi systeem dat mensen in staat stelt een privésite te maken voor de familie, een stamboom te bouwen en familiefoto’s te delen. Onze stamboom is op de MyHeritage site gepubliceerd! Er zijn op dit moment 2972 namen op onze familiesite. De vroegste gebeurtenis is geboorte van Jacob van Artevelde (Relatie na huwelijk: 28 stap (1290)). De recentste gebeurtenis is overlijden van Maria Johanna “Ria” Jans (Relatie na huwelijk: 5 stap (30 mrt 2013)).

Als voorbeeld wil ik hier enkele gegevens laten zien uit de stamreeks van Ans Jans, geboren in Balgoy en na veertien jaren in Grave gewoond te hebben, nu al weer meer dan twintig jaar terug in het ouderlijke huis aan de Hoeveweg in Balgoy. Ans is de dochter van Harrie Jans (geb. Balgoy 1912 en overl. Balgoy 2011) en Truus van Overbeek (geb. Gassel 1917 en overl. Nijmegen 1976). Harrie Jans was de zoon van Piet Jans (geb. Escharen 1880 en overl. Balgoy 1964) en Hanna Kersten (geb. Balgoy 1882 en overl. Balgoy 1966).
De foto is gemaakt bij gelegenheid van het 50-jarige huwelijksfeest van Piet en Hanna Jans-Kersten bij de kerk in Balgoy. Het bruidspaar staat links en in het midden Harrie en Truus Jans-van Overbeek met zonen Piet (rechts) en Tonnie (links). Dochter Ans is een van de bruidsmeisjes (4e van links).