De verbinding van Balgoy met Keent: Van Molenweg naar Hoeveweg

Alweer meer dan 25 jaar woonachtig in Balgoy aan de Hoeveweg of “op de Hoeve”. Uitzoeken waar die naam vandaan komt en wanneer precies de naam “Hoeveweg” aan de straat werd gegeven staat nog op mijn to-do-lijstje, maar met die laatste verwijzing “op de Hoeve” lijkt het voor de hand dat “de Hoeve” al eerder bestond dan de Hoeveweg. Nadat ik pas geleden op een werkvond van Pagus Balgoye dit onderwerp besprak, kwam ’s avonds al een reactie van mijn buurman en medelid van Pagus Balgoye. Een e-mail met een plattegrond die dateerde uit 1866 (1).

Ontwerp ter verbetering der rivier de Maas onder Balgoij (1866)

In het Balgoy uit die tijd heette volgens deze plattegrond het land ten oosten van de Herreweg “de Lumtte” (nu bekend als de Luumpt) en tussen de Herreweg en Molenweg “de Hoeve”. De Molenweg is wat nu de Hoeveweg heet en deze Molenweg verbond Keent en Balgoy, die een hoge vrije heerlijkheid vormden en die te zamen een kerspel en een rechtsgebied uitmaakten (2). In deze bron wordt weliswaar gesproken over Molenstraat, maar dit moet een vergissing zijn. Op een kadastrale kaart uit ca. 1830 is dit nog duidelijker te zien (3). De Molenweg vormt de verbindingsweg tussen de dorpskernen van Keent en van Balgoy. De kern van Balgoy was in die tijd gesitueerd rondom de toenmalige kerk (nu de Oude Toren).

Detail kadastrale kaart 1811-1832: verzamelplan Balgoij, Gelderland (MIN05015VK1)

De naam Molenweg was te danken aan de Molen die aan de Maasbandijk was gelegen net voordat de dorpskern Keent begon (4). Volgens de molendatabase was er al een molen op die plek in 1730 of zelfs eerder. Op de kadastrale kaart uit 1811-1832 staat dat het een windkorenmolen betrof. Een korenmolen van het type standerdmolen, in 1908 door brand verwoest, weer opgebouwd en na 1937 gesloopt, omdat door de maaskanalisatie de functie verloren was gegaan. De molen was in de 20e eeuw eigendom van Lambertus Broeren, die woonde op de toen genaamde Hoeveweg, nu genaamd oude Maasweg. Broeren maalde voor boeren uit Keent roggemeel wat gebruikt werd voor varkensvoer en uiteraard ook ander meel voor bakkers uit de omgeving. Zo ook voor de opa van Arno van Zwam, die met zijn grote gezin naast de molen en molenwiel woonde. Zijn woning (boerderij) bezat een bakhuisje en hij bakte daar voor Keent het brood af. Het geknede deeg werd in bussen door Broeren aangeleverd en de opa van Arno kneedde er nog een beetje aan voordat hij het in het bakhuis afbakte. Het vuur stookte hij met snoeihout van de meidoornhagen die nog steeds in Keent te zien zijn (5).
Wie woonde er nog meer in de Hoeveweg in die tijd (6)? Misschien ook wel een interessante vraag voor de vele nieuwe bewoners van de straat. Een stukje geschiedenis van de plek waar je woont willen de meeste mensen wel weten. Hiervoor werd het bevolkingsregister van de gemeente Overasselt periode (1924 – 1931) in het Regionaal Archief te Nijmegen geraadpleegd. Het bevolkingsregister bestaat uit 10-jarige tabellen met daarin de inwoners van de gemeente geregistreerd op huisnummer. Bovendien is opgetekend wanneer zij in de betreffende periode zijn gevestigd of wanneer zij zijn vertrokken. De onlogische begindatum (1924) wordt verklaard door het feit dat op 1 mei 1923 de gemeente Balgoy en Keent haar zelfstandigheid opgaf en werd gevoegd bij de gemeente Overasselt. Als huisnummer is de nummering aangehouden zoals die door de gemeente Overasselt werd ingevoerd in de zomer van 1928 (juli/augustus). De huisnummers zijn ingetekend op een landkaart van die periode. Deze kaart is weer als overlay gebruikt op een Google Earth luchtfoto met datering 2006.

Op C85 woonde molenaar Broeren

Op C86 Petrus de Bruijn, die enkele jaren later moest wijken voor de maaskanalisatie en naar de Herreweg verhuisde

Op C87 woonde Hend Stevens

Een stukje verderop aan de Maasbandijk woonde het gezin van Peter van den Boogaard

Op C90 woonde het gezin Adrianus Arts

C92 was schuin tegenover C90 en werd bewoond door Gerardus Walk


Op C94 woonde de familie Rossen; de foto is van achter het huis gemaakt, want links ervan is heel mooi de “nieuwe” kerk te zien

Op C96 was ook een kruidenierswinkeltje gevestigd in die tijd

 

Het huis op C100 werd in die tijd bewoond door 2 broers en een zus; later in 1955 werd het gekocht door mijn schoonouders en nu woon ik er

Er zijn natuurlijk heel veel feiten met betrekking tot de Hoeveweg die we op dit moment nog niet kennen. Gebeurtenissen, activiteiten, gebouwen en mensen die er geleefd en gewerkt hebben, bijvoorbeeld het veerpont dat tussen Keent en Balgoy voer na de maaskanalisatie en van de maaskanalisatie zelf?

 

Wanneer werd de naam Hoeveweg ingevoerd en was het niet meer Molenweg? De geschiedenis van het café, dat halverwege de dertiger jaren werd gebouwd tegenover de kerk. De kerk die in 1914 werd gebouwd; waarom op die plek? De geschiedenis van het postkantoor dat er nu niet meer is.
In de periode dat bovengenoemde mensen in de Hoeveweg woonden, in 1927 om precies te zijn, werd er ook een school gebouwd in de Hoeveweg (7). De reden van het bouwen van deze school en waarom op die plek, toentertijd halverwege de Hoeveweg (of Molenweg) is mij (nog) niet helemaal bekend. Wellicht was de lokatie zo gekozen, omdat ook de kinderen uit Keent naar die school gingen. Het jaartal 1927 is niet helemaal zeker, omdat op de website van “huis van de Nijmeegse geschiedenis” 1914 wordt genoemd (8). In 1964 werd de school gesloten en niet lang daarna afgebroken. De kinderen gingen naar de nieuwe Roncallischool aan de Boomsestraat. De lagere school aan de Hoeveweg is zeker ook een stukje Balgoyse geschiedenis waar nog meer over te vertellen en schrijven valt.

Bron:

  1. Uit 1866 daterende kaart uit archief Pagus Balgoye betreffende de maaskanalisatie.
  2. Het Rijk van Nijmegen. Westelijk gedeelte (1982) – A.G. Schulte, bladz. 287
  3. Kadastrale kaart 1811-1832: verzamelplan Balgoij, Gelderland (MIN05015VK1)
  4. http://www.molendatabase.org/ (nummer=3684)
  5. Arno van Zwam in: “de standerdmolen van Keent” van Jeroen Arts, Brabants Historisch Informatie Centrum
  6. “Wie woonde waar in Balgoy en Keent ten tijde van de maaskanalisatie” (2010) Piet van Erp, Werner Peters
  7. “75 jaar Kerkkroniek Balgoy” (1989) Wim Verhoeven
  8. Gemeente Balgoij en Keent

Nextdoor – een leukere en wellicht veiligere buurt met nieuwe buurtapp

Nextdoor is een van oorsprong Amerikaanse app die buurten meer mogelijkheden geeft om met elkaar te communiceren. Vier jaar geleden gestart en begin deze week in Nederland gelanceerd. Er zijn al meer dan 100 buurten gevormd en het aantal loopt snel op. Kan zo’n concept ook iets zijn voor onze buurt?
Uitnodiging in de brievenbus
Mark wil het proberen. Vanmorgen ontving ik van hem een uitnodiging in de brievenbus en ik heb geen minuut getwijfeld. Heb me meteen aangemeld.
Nextdoor is een alternatief voor de buurtgroepen van WhatsApp die je overal in Nederland vindt (behalve dan hier in mijn buurt). De vraag was dus of ik de besloten buurtapp Nextdoor wilde gebruiken om te communiceren met en over onze buurt; dus om advies vragen, buurtfeest organiseren, spullen lenen, weggeven of zoeken naar een weggelopen huisdier. Inmiddels heb ik een eerste indruk van de app en heb ik een redelijk idee gekregen van de mogelijkheden – en van de mogelijke valkuilen.
Niet alleen urgente berichten
Buurten in de omgeving
Eén van die valkuilen van Nextdoor is de potentiële overload aan niet-relevante berichten. Standaard krijg je niet alleen meldingen van je eigen buurt te zien, maar ook van andere Wijchense buurten; bijvoorbeeld Abersland, Kraaijenberg en Bikkelkamp zijn ook een buurtgroep begonnen. Standaard staat alles ingeschakeld en je zult zelf in de instellingen moeten duiken om meldingen van andere buurten uit te zetten. Voor sommige mensen kan dat net iets te veel gedoe zijn.
Daar komt bij, dat Nextdoor niet alleen bedoeld is voor urgente berichten over verdachte personen en inbraken. Je kunt er ook spullen aanbieden of zelfs reclame maken. Dat kan al snel leiden tot een facebook-achtige app. Tegelijkertijd kan dat voor sommigen ook een reden zijn om Nextdoor te gaan gebruiken.
Wat is Nextdoor? Nextdoor is een besloten netwerk via een app. Toch is er een verschil met de buurtgroepen van WhatsApp: bij die groepen kun je niet zien welke andere groepen er zijn en kun je ook niet meekijken in andere buurten. Bij Nextdoor is de opzet iets anders, al is het aanvankelijk net zo gesloten. Pas op uitnodiging van een buurtgenoot mag je meedoen en je kunt dan meteen zien wat er in andere buurten te doen is. De berichtjes blijven dus niet beperkt tot jouw eigen buurt, want ook anderen kunnen meekijken. Wil je toch dat maar een beperkte groep mensen jouw bericht kan lezen, dan is het verstandiger om een privébericht te sturen of een kleinere groep aan te maken.
De insteek van Nextdoor is ook iets anders dan die van de WhatsApp-groepen, die vooral op het voorkomen van inbraken zijn gericht. Bij Nextdoor gaat het in eerste instantie om positieve interactie met buren.
Als je een uitnodiging krijgt, wordt je ook meteen gevraagd anderen uit te nodigen. Nu zit ik nog in een pilotbuurt. Mijn buurt wordt pas definitief als minstens 10 mensen lid worden en binnen 21 dagen hun adres verifiëren. Nu snap ik ook de nadruk wel die Nextdoor legt op het uitnodigen van al die buren: als je niet voldoende buren optrommelt vervalt je buurtgroepje weer.
Op de website van Nextdoor kun je zien of jouw buurt al beschikbaar is, door je huisadres en e-mailadres in te vullen. Daarmee heeft Nextdoor wel meteen jouw gegevens en bovendien willen ze graag je interesses, hobbies, functie en andere persoonlijke details weten, zoals dat ook met Facebook het geval is. Dat gebeurt onder het mom van ‘dan weten buren ook wie jij bent’, maar hou er rekening mee dat die gegevens voor Nextdoor ook best interessant zijn. In de privacy-verklaring van Nextdoor staat overigens: ‘We delen nooit je gegevens met adverteerders’ (maar ze kunnen de data dus wel zelf analyseren).
Een buurtnetwerk heeft iets onschuldigs en sympathieks en je gaat uit van goede bedoelingen van alle deelnemers, maar de standaardinstellingen om te delen zijn nogal ruim. Ook mensen van buiten de buurt kunnen zien op welk huisnummer jij woont. Als je vergeet om je profiel af te sluiten voor mensen buiten de buurt, moet je beseffen dat je daarmee risico’s loopt. Je kunt ook blokkeren dat anderen je huisnummer kunnen zien, maar aan de hand van het kaartje (en de huisnummers van mensen die nog geen lid zijn geworden) is vrij gemakkelijk te achterhalen om welk huisnummer het gaat. Nextdoor heeft gelukkig wel als beleid dat je je echte naam moet gebruiken. Ook wordt je adres geverifieerd, zodat Nextdoor zeker weet dat jouw straatnaam en huisnummer kloppen. Je mag geen fantasiegegevens invoeren.
Mijn eerste indruk is dat Nextdoor een positieve insteek heeft: niet alleen berichten van ongeruste ouders en mensen die ‘verdachte personen’ zien lopen, maar ook de mogelijkheid om tips uit te wisselen en om over andere zaken te communiceren met de buurt. Aanbellen of gewoon effe langs lopen kan natuurlijk nog steeds, maar we zijn allemaal druk en als we een keer samen willen overleggen is een gemeenschappelijk moment vaak moeilijk te vinden. Bovendien is een wakend oog voor de buurt toch ook wel handig!
Pluspunten:
  • Makkelijk buurtcontact
  • Goed alternatief voor WhatsApp-groepen, als die nog niet bij jou in de buurt zijn
  • Rustig uiterlijk van de app, daardoor erg overzichtelijk
  • Positieve instelling met evenementen en buurtactiviteiten, niet alleen meldingen over verdachte zaken
  • mogelijkheid voor privéberichten
  • De Nextdoor buurtapp is beschikbaar voor Android en iPhone
Minpunten:
  • Standaard-instellingen zijn erg open, daardoor loop je privacy-risico’s
  • De app verzamelt nogal wat persoonlijke info (de verleiding om te delen is groot, omdat het onschuldig lijkt)
  • Amerikaans bedrijf, daardoor geen Europese privacy-garanties
  • Standaard staan alle buurten aangevinkt, waardoor je nogal wat niet-relevante meldingen krijgt (uitschakelen moet handmatig)