Balgoy en de maaskanalisatie, een stukje Balgoyse geschiedenis.

Balgoy en Keent waren twee kleine leefgemeenschappen in een lus van de Maas in de eerste decennia van de vorige eeuw. Twee kleine kernen, die een beetje geïsoleerd lagen in een meandergebied van de rivier en samen een gemeente vormden. De loop van de Maas was in de loop van eeuwen wel een aantal keren veranderd; soms waren de kernen Gelderland, soms ook Brabant. Ten noorden liep een oude maasbedding, een moerassig gebied, wat de contacten met Wijchen niet gemakkelijk maakte. Eerder stak men met een bootje de Maas over en ging naar Grave, Neerloon of Overangel. Ook vond men de liefde aan de overkant van de Maas, in Gassel, Escharen of Overangel. Zo leefde men jaar na jaar, eeuw na eeuw. De Balgoyse mensen in evenwicht met hun omgeving.
Toch was niet iedereen tevreden. In het eerste kwart van de 20e eeuw werd de waterbeheersing op de Maas zorgwekkend gevonden. Tussen 1900 en 1927 veroorzaakte de Maas 34 overstromingen, waardoor in Den Haag werd besloten om de dijken van de Maas te verzwaren. Bij de overstromingen van februari 1926 werd geconcludeerd dat de dijkverzwaring alleen onvoldoende was. Wim Lely kreeg de opdracht om met een betere oplossing te komen. In juli kwam hij met de o.a. de aanbeveling dat tussen Grave en Blauwe Sluis 10 scherpe bochten moesten worden afgesneden waardoor de rivier met 19 km werd ingekort, hierbij ook de bocht bij Balgoy en Keent. Hierdoor zou de waterafvoer worden bevordert. De ingekorte rivier was bovendien een extra voordeel voor de intensievere vrachtscheepvaart.
Wat de Balgoyse en Keentse inwoners er van vonden werd nooit gevraagd. In een videointerview van Pagus Balgoye met Frans Berben en Harry Jans over die periode vertelt Frans dat de maaskanalisatie voor de Balgoyse en Keentse mensen “nog nie zonne ramp” was. Harry Jans wist wel te vertellen dat alle boeren in Keent werden onteigend en dat de meesten gedwongen waren te verhuizen. Sowieso, de mensen die in loop van de nieuwe Maas woonden moesten verhuizen.
Op deze plekken waar boeren eeuwenlang het land hadden bewerkt, werd tussen 1934 en 1940 gewerkt door honderden tewerkgestelden uit Nijmegen en uit het westen van Nederland. De bedding van de nieuwe Maas werd met de schop uitgestoken. Een paar mooie en illustratieve foto’s zijn te zien op de openluchtexpositie “Leven met de Maas” van stichting Het Batenburgs Erfgoed, waaronder de foto hieronder.
 

 

Wandelen in Balgoy

Voorzitter Theo Verheijen van heemkundekring
Pagus Balgoye legt uit wat er allemaal te zien is
achter de Oude Toren.

Het heeft even geduurd, maar Balgoy heeft ook zijn wandelpaden; twee “ommetjes” zoals in de Gelderlander van vandaag staat geschreven door Geert Geenen.
Nou is het natuurlijk wel zo, dat er al heel wat wordt afgewandeld in Balgoy, al jarenlang eigenlijk, ook zonder de nieuwe “ommetjes”. De generatie van Dientje Derks en Klazien Holleman heb ik zien wandelen toen ik nog maar pas in Balgoy woonde. Iedereen in Balgoy heeft ook Wim van der Heijden en Mari Kerkhof wel eens langs zien komen en ook Harrie Jans met zijn hond Flos heeft menig rondje gelopen over dijk en door de Herreweg. Of dus “ommetjes” zijn bedoeld voor de mensen uit het dorp zelf, zoals in de krant beweerd wordt durf ik te betwijfelen; de Balgoyse minse weten wel hoe ze in en rond Balgoy hun ommetje moeten maken. Het is wel aardig voor iedereen die in Balgoy in een bed & breakfast of op de camping verblijft.
Vanaf de Oude Toren net buiten het dorp zijn twee routes uitge­zet staat er in de krant. De langste (6,4 kilometer) voert onder meer door het agrari­sche gebied bij de Herreweg en de Wegelaar. In deze route is ook een kleine drie kilometer Maas­bandijk opgenomen. Route 2 (4,7 kilometer) gaat vanuit dezelfde middeleeuwse toren noordwaarts naar de randen van Wijchen-Zuid. Een deel van dit traject loopt langs de Wetering. Wande­­laars komen ook langs de plek waar ooit Kasteel Balgoy stond.
De twee ommetjes zijn een initia­tief van de leefbaarheidsgroep, de heemkundekring Pagus Balgoye en de stichting Maasheggen Bal­goy. Ook de gemeente, Staatsbos­beheer en agrariërs langs de rou­tes zijn bij de totstandkoming be­trokken. De ANWB gaf eerder al subsidie voor informatieborden onderweg. Dat de ommetjes pas nu open gaan, is omdat er eerst nog overeenstemming met een boer moest worden bereikt over het passeren van zijn land.
Bij de H. Johannes de Doperkerk, midden in het dorp, komt binnenkort een bord met de twee routes erop. Hier kunnen wandelaars van bui­tenaf ook hun auto parkeren om vervolgens naar de Oude Toren of een ander punt langs de wandel­routes te lopen. Op een achttal plekken langs de routes staan (of komen) bordjes met informatie over onder meer natuur en historie.
De feestelijke opening is vrijdag 21 juni om 19.30 uur in dorpshuis ’t Ballegoy­ke. Van daaruit wordt dan een deel van een route gewandeld.

Van Balgoy naar Keent vice versa?

Wim, zoon van Johan de Bruijn en zijn tantes Marie (zwarte hoed), Cato (lichte hoed) en Jet.
De schipper is Naad of Gardus Bours?

Al weer een paar maanden geleden werd er een “foto onbekend” op de website van Pagus Balgoye geplaatst. Het is een kleine foto (8.5 x 5.5 cm) uit het archief van Wim Verhoeven. De informatie komt ook van Wim en is niet gevalideerd. Volgens Wim staan op de foto: “Wim, zoon van Johan de Bruijn en zijn tantes Marie (zwarte hoed), Cato (lichte hoed) en Jet. De schipper is Naad of Gardus Bours?”(met vraagteken van Wim). De vraag is wie de namen van de mensen kan bevestigen en weet wanneer de foto is gemaakt? Ook waar de foto is gemaakt is van belang. Als het voor de Maaskanalisatie is, dan zal het wellicht een overtocht zijn van Keent naar Grave, maar na de Maaskanalisatie, die eind dertiger jaren van de vorige eeuw werd afgerond, zal het bootje misschien tussen Keent en Balgoy hebben gevaren. Wie weet hier meer over te vertellen?

De familie Jans in Balgoy

Hoewel veel van mijn vrije tijd wordt besteed aan heemkunde en harmonie in Balgoy, blijft er nog wel wat tijd over om samen met Ans, mijn vrouw, genealogisch onderzoek te doen naar onze familie. We hebben een soort van familie-website met gegevens uit het heden en verleden. De toegang is om privacy redenen helaas alleen voor leden.
Nu de generatie voor ons langzaam wegvalt, is het misschien een manier om contact te houden met onze families.

De website werd gemaakt met MyHeritage.com. Dat is een mooi systeem dat mensen in staat stelt een privésite te maken voor de familie, een stamboom te bouwen en familiefoto’s te delen. Onze stamboom is op de MyHeritage site gepubliceerd! Er zijn op dit moment 2972 namen op onze familiesite. De vroegste gebeurtenis is geboorte van Jacob van Artevelde (Relatie na huwelijk: 28 stap (1290)). De recentste gebeurtenis is overlijden van Maria Johanna “Ria” Jans (Relatie na huwelijk: 5 stap (30 mrt 2013)).

Als voorbeeld wil ik hier enkele gegevens laten zien uit de stamreeks van Ans Jans, geboren in Balgoy en na veertien jaren in Grave gewoond te hebben, nu al weer meer dan twintig jaar terug in het ouderlijke huis aan de Hoeveweg in Balgoy. Ans is de dochter van Harrie Jans (geb. Balgoy 1912 en overl. Balgoy 2011) en Truus van Overbeek (geb. Gassel 1917 en overl. Nijmegen 1976). Harrie Jans was de zoon van Piet Jans (geb. Escharen 1880 en overl. Balgoy 1964) en Hanna Kersten (geb. Balgoy 1882 en overl. Balgoy 1966).
De foto is gemaakt bij gelegenheid van het 50-jarige huwelijksfeest van Piet en Hanna Jans-Kersten bij de kerk in Balgoy. Het bruidspaar staat links en in het midden Harrie en Truus Jans-van Overbeek met zonen Piet (rechts) en Tonnie (links). Dochter Ans is een van de bruidsmeisjes (4e van links).

Raad van State buigt zich over varkensstal Balgoy

Varkensstal

De Raad van State in Den Haag boog zich gisteren over het conflict tussen varkenshouder Theun Peters uit Balgoy en de gemeente Wijchen. Peeters kwam in november 2010 met het plan voor een stal voor tienduizend varkens, te houden op twee verdiepingen. De uitspraak volgt over enkele weken.